Please enable javascript to get the best experience of this website

Gweld y cyfan

Goresgyn rhwystrau drwy bŵer chwaraeon

Mae Ieuan Coombes yn esiampl berffaith o sut gall chwaraeon ddylanwadu ar fywyd unigolyn drwy oresgyn rhwystrau ymddangosiadol a fyddai wedi ei atal rhag cymryd rhan o bosib.

Er bod Parlys yr Ymennydd yn cael ei ystyried fel rhwystr i gymryd rhan, mae Ieuan wedi tyfu i fyny wrth ei fodd gyda chwaraeon ac mae wedi gallu eu mwynhau fel dylai pob person ifanc arall hefyd.

O oedran ifanc iawn, roedd yn aelod o glybiau chwaraeon niferus i blant heb anabledd, gan fwynhau’r amgylchedd a datblygu perthnasoedd sydd wedi cyfrannu at ei bersonoliaeth allblyg a chymdeithasol. Roedd ei ymwneud â chlybiau heb anabledd yn gadarnhaol yn bennaf, ond wrth iddo ddatblygu yn y clybiau hyn, gwelodd bod y sgiliau mwy cymhleth yn her iddo. Roedden nhw’n anaddas yn aml i Ieuan a’i anabledd, gan gyfyngu ar ei gynnydd ac ar ei gymryd rhan. .

Ond cafodd y cyfyngiadau yma eu dileu’n fuan iawn pan ymunodd Ieuan, yn 7 oed, â Chlwb Cymunedol Dreigiau Gwent, a oedd yn darparu sesiynau amlchwaraeon i bobl ifanc anabl. Dechreuodd gymryd rhan mewn chwaraeon a oedd yn benodol neu wedi’u haddasu ar gyfer pobl anabl, fel boccia, taflu maen a rhedeg hyd yn oed. Nid yn unig y daeth dawn chwaraeon naturiol Ieuan i’r amlwg ond hefyd sylweddolodd am y tro cyntaf y gallai herio ei anabledd drwy bŵer chwaraeon.

O ganlyniad i fynychu sesiynau Dreigiau Gwent, gwahoddwyd Ieuan i Academi Chwaraeon Anabledd Cymru gan yr Hyfforddwr Jane Coia. Hyfforddodd a chystadlodd yn rheolaidd mewn athletau - gan ennill Gemau Ysgolion y DU yn 2009/10 a mynychu Gornest Agored yr Almaen yn 2010 a chystadlu ar y taflu maen a’r ddisgen. Ond mae Ieuan yn credu bod hyn yn fwy na dim ond dechrau ar yrfa chwaraeon elitaidd, “Dyma ble cefais i fy ngwybodaeth am ddatblygu chwaraeon i ddechrau. Roeddwn i’n gallu gweld yn uniongyrchol pa gyfleoedd gyrfaol oedd yn bodoli mewn chwaraeon ac roeddwn i’n gwybod mai dyna oeddwn i eisiau ei wneud. Roedd yn cynnig llwybr at yrfa ac yn rhoi nod i mi y tu allan i berfformiad elitaidd”, meddai.

Yn 15 oed, roedd ysgol Ieuan eisiau iddo gwblhau wythnos o brofiad gwaith. Trafododd ei amcanion gyda Chynghorydd Gyrfa, a ymatebodd gan awgrymu y byddai gyrfa lai heriol yn gorfforol nag un Swyddog Datblygu Chwaraeon yn fwy addas o bosib, h.y. “swydd wrth ddesg”. Roedd yr agwedd yma’n amlwg iawn ymhlith y gwahanol unigolion y daeth Ieuan ar eu traws. Mae’n mynnu mai’r rhain yw’r heriau allweddol y mae’n rhaid eu goresgyn fel person anabl yn y byd chwaraeon. Dywedodd, “Nid fy nam i o angenrheidrwydd sy’n creu rhwystrau a heriau, ond agwedd pobl eraill”. Roedd yn gwybod y gallai gael gyrfa mewn chwaraeon ac felly aeth am wythnos o brofiad gwaith gyda Mark Foster, Swyddog Datblygu Chwaraeon Anabledd Cymru yn Sir Fynwy.

Parhaodd Ieuan i anelu at gyflawni ei nod o gael gyrfa mewn chwaraeon a nawr mae’n cwblhau gradd BSc mewn Datblygu Chwaraeon ym Mhrifysgol Fetropolitan Caerdydd.

Mae hefyd yn gwirfoddoli’n rheolaidd ac yn credu bod hynny wedi bod yn hanfodol i ddatblygu ei sgiliau bywyd. Er pan mae’n 16 oed mae wedi bod yn gwirfoddoli gyda thîm Datblygu Chwaraeon Sir Fynwy ond, yn fwy diweddar, mae wedi dod yn llysgennad anabl ar ran Dyfodol Cynhwysol - menter arwain a gwirfoddoli ar gyfer pobl ifanc, gyda phwyslais arbennig ar gynnwys. Yma, mae Ieuan wedi llwyddo i rannu’r wybodaeth mae wedi’i dysgu drwy wirfoddoli am arwain a gweithgarwch cynhwysol gyda phobl ifanc sy’n rhannu’r un angerdd dros weithgarwch a chyfranogiad cynhwysol.

Mae cyfleoedd fel y fenter Dyfodol Cynhwysol wedi cadarnhau dyheadau Ieuan am yrfa mewn chwaraeon. Dywedodd, “Rydw i wedi bod yn ddigon ffodus i gael gweld sut galla’ i wneud gwahaniaeth i fywydau pobl ifanc a nawr rydw i’n fwy angerddol fyth am wneud hynny. Rydw i nid yn unig wedi meithrin amrywiaeth eang o sgiliau y gellir eu haddasu i anghenion pawb, ond hefyd rydw i wedi creu rhwydweithiau gwerthfawr a fydd yn ddylanwadol o ran darparu gwybodaeth am gyfleoedd gwaith yn y dyfodol”.

Dyma esiampl glir o ba mor fuddiol mae chwaraeon yn gallu bod i berson ifanc; boed ar lefel gymunedol, fel Clwb Cymunedol Dreigiau Gwent; ar lefel gystadlu elitaidd, fel Academi Chwaraeon Anabledd Cymru; ym myd addysg, fel ennill gradd chwaraeon; yn wirfoddol, fel Dyfodol Cynhwysol; neu ar lefel gyrfa hyd yn oed, fel Datblygu Chwaraeon. Mae Ieuan wedi dangos sut gall angerdd a dyhead am chwaraeon oresgyn heriau a chynnig cyfleoedd di-ri, ac mae’n fodel rôl rhagorol i bobl ifanc eraill sy’n dilyn yr un broses.

“Mae chwaraeon a gwirfoddoli wedi siapio fy mywyd i”, meddai.

Yr Amcanion

Mae'r stori hon yn cefnogi'r amcanion canlynol ar gyfer 2026:

Cael 75% o bobl ifanc ac oedolion ifanc wedi gwirioni ar chwaraeon

Cael 75% o bobl ifanc ac oedolion ifanc wedi gwirioni ar chwaraeon

Targedu

Targedu'r bwlch cyfranogiad oddi mewn i gydraddoldeb yn gadarnhaol

Darparu llwybr chwaraeon i fod yn genedl o bencampwyr

Darparu llwybr chwaraeon i fod yn genedl o bencampwyr




Straeon Eraill

Criced heb Ffiniau

Gweld Mwy
Criced heb Ffiniau
Rhoi teuluoedd yn gyntaf yn y Gym

Gweld Mwy
Rhoi teuluoedd yn gyntaf yn y Gym
Pêl Droed y Stryd yn chwarae rhan bwysig mewn helpu pobl ddigartref

Gweld Mwy
Pêl Droed y Stryd yn chwarae rhan bwysig mewn helpu pobl ddigartref